Tuesday, February 2, 2010

Phaethon: In temerarios (Alciato)

SOURCE: The emblems of Alciato, with a convenient bilingual presentation online at Memorial University, and a marvelous collection of illustrated editions at Glasgow. This is emblem 56 in the collection. It is not traditionally part of the Aesopic corpus, but as "mythology moralized" it fits in nicely with the other fables.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons in verse form, or macrons in prose order, or accent marks in prose order, or focusing on the meter. You will find materials for all of these options below. :-)


VERSE MACRONS. Here is the verse text with macrons:

Aspicis aurīgam currūs Phaethonta paternī
Ignivomōs ausum flectere Sōlis equōs;
Maxima quī postquam terrīs incendia sparsit,
Est temerē insessō lapsus ab axe miser.
Sīc plērīque rotīs fortūnae ad sīdera rēgēs
Ēvectī, ambitiō quōs iuvenīlis agit;
Post māgnam hūmānī generis clādemque suamque,
Cunctōrum poenās dēnique dant scelerum.


PROSE MACRONS. Here is the same text with macrons written out in prose word order:

Aspicis Phaethonta aurīgam equōs currūs paternī Sōlis ignivomōs flectere ausum, quī postquam incendia maxima terrīs sparsit; miser ab axe insessō temerē lapsus est. Sīc plērīque rēgēs, fortūnae rotīs ad sīdera ēvectī, quōs ambitiō iuvenīlis agit, post hūmānī generis clādem māgnam suamque, dēnique scelerum cunctōrum poenās dant.


STRESS (ACCENT) MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Áspicis Phaethónta aurígam equos currus patérni Solis ignívomos fléctere ausum, qui postquam incéndia máxima terris sparsit; miser ab axe insésso témere lapsus est. Sic pleríque reges, fortúnae rotis ad sídera evécti, quos ambítio iuvenílis agit, post humáni géneris cladem suam magnámque, deníque scélerum cunctórum poenas dant.


ELEGIAC COUPLET METER. Below I have used an interpunct dot · to indicate the metrical elements in each line, and a double line || to indicate the hemistichs of the pentameter line.

Aspicis aurīgam currūs Phaethonta paternī
Ignivo·mōs au·sum || flectere· Sōlis e·quōs;
Maxima quī postquam terrīs incendia sparsit,
Est temer~· inses·sō || lapsus a·b axe mi·ser.
Sīc plērīque rotīs fortūnae ad sīdera rēgēs
Ēvect~,· ambiti·ō || quōs iuve·nīlis a·git;
Post māgnam hūmānī generis clādemque suamque,
Cunctō·rum poe·nās || dēnique· dant scele·rum.


IMAGE. Here is an illustration for the story (image source).



What follows is an unmarked version of the prose rendering to faciliate word searches: Aspicis Phaethonta aurigam equos currus paterni Solis ignivomos flectere ausum, qui postquam incendia maxima terris sparsit; miser ab axe insesso temere lapsus est. Sic plerique reges, fortunae rotis ad sidera evecti, quos ambitio iuvenilis agit, post humani generis cladem magnam suamque, denique scelerum cunctorum poenas dant.

Agricola Militiam et Mercaturam Affectans (Trinity)

SOURCE: This poem was composed by the anonymous "Trinity Master" who published a lovely little book in 1852 setting Latin fables in prose side-by-side with his verse compositions; read the book at Google Books. This is poem 29 in the collection. Compare the story of the shepherd who wanted to be a merchant in Perry 207. You can find the word list for this fable online at NoDictionaries.com, and use it interactively

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons in verse form, or macrons in prose order, or accent marks in prose order, or focusing on the meter. You will find materials for all of these options below. :-)


VERSE MACRONS. Here is the verse text with macrons:

Rusticus assiduo terram vertēbat arātrō;
At dedit haud cēnsum dīvitiasque labor.
Intereā, ad patriam Mīles post bella reversus
Quam lautus vīvat, quō sit honōre, videt.
Indignans fātō, bona mancipat omnia; Martis
Instruitur tēlīs Mīlitiamque petit.
Sub duce pugnātum est laevō; mala vulnera passus,
Cum clypeī damnō Mīles equīque fugit.
Mīlitiā fessus, pontum dein nāvita tentat;
Prōvehitur curva per freta longa rate:
Ātra ruit subitō tempestas; flūmine puppis
Vincitur: et merces unda virumque vorat.


PROSE MACRONS. Here is the same text with macrons written out in prose word order:

Rusticus arātrō assiduo terram vertēbat; at labor cēnsum et dīvitias haud dedit. Intereā, Mīles post bella ad patriam reversus: videt quam lautus vīvat, quō honōre sit. Fātō indignans, bona omnia mancipat; Martis tēlīs instruitur et Mīlitiam petit. Sub duce laevō pugnātum est; mala vulnera passus, Mīles cum clypeī et equī damnō fugit. Mīlitiā fessus, dein nāvita pontum tentat; per freta longa rate curva prōvehitur: subitō tempestas ātra ruit; puppis flūmine vincitur: et unda merces et virum vorat.


STRESS (ACCENT) MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Rústicus áratro assíduo terram vertébat; at labor censum et divítias haud dedit. Intérea, Miles post bella ad pátriam revérsus: videt quam lautus vivat, quo honóre sit. Fato indígnans, bona omnia máncipat; Martis telis instrúitur et Milítiam petit. Sub duce laevo pugnátum est; mala vúlnera passus, Miles cum clýpei et equi damno fugit. Milítia fessus, dein návita pontum tentat; per freta longa rate curva provéhitur: súbito tempéstas atra ruit; puppis flúmine víncitur: et unda merces et virum vorat.


ELEGIAC COUPLET METER. Below I have used an interpunct dot · to indicate the metrical elements in each line, and a double line || to indicate the hemistichs of the pentameter line.

Rusticus· assidu·o ter·ram ver·tēbat a·rātrō;
At dedit· haud cēn·sum || dīviti·asque la·bor.
Intere~, ad patri·am Mī·les post· bella re·versus
Quam lau·tus vī·vat, || quō sit ho·nōre, vi·det.
Indig·nans fā·tō, bona· mancipat· omnia;· Martis
Instrui·tur tē·līs || Mīliti·amque pe·tit.
Sub duce· pugnā·t~ est lae·vō; mala· vulnera· passus,
Cum clype·ī dam·nō || Mīles e·quīque fu·git.
Mīliti·ā fes·sus, pon·tum dein· nāvita· tentat;
Prōvehi·tur cur·va || per freta· longa ra·te:
Ātra ru·it subi·tō tem·pestas;· flūmine· puppis
Vincitur:· et mer·ces || unda vi·rumque vo·rat.


IMAGE. Here's an illustration for the fable (image source) showing the wreck of a ship at sea:


What follows is an unmarked version of the prose rendering to faciliate word searches: Rusticus aratro assiduo terram vertebat; at labor censum et divitias haud dedit. Interea, Miles post bella ad patriam reversus: videt quam lautus vivat, quo honore sit. Fato indignans, bona omnia mancipat; Martis telis instruitur et Militiam petit. Sub duce laevo pugnatum est; mala vulnera passus, Miles cum clypei et equi damno fugit. Militia fessus, dein navita pontum tentat; per freta longa rate curva provehitur: subito tempestas atra ruit; puppis flumine vincitur: et unda merces et virum vorat.

Upupa honorata (Abstemius)

SOURCE: This fable comes from the first Hecatomythium ("100 Fables") of Laurentius Abstemius (Lorenzo Bevilaqua), a fifteenth-century Italian scholar. Of all the neo-Latin fable collections, Abstemius's was the most popular, and his stories are frequently anthologized in the 16th-, 17th- and 18th-century collections of Aesop's fables in Latin. Here is a 1499 edition of the book online. This is fable 45 in the collection.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons or accent marks - and read the text out loud until you feel comfortable and confident. Then, try reading the unmarked text at the bottom. It should be easy for you after practicing with the marked texts. :-)


MACRONS. Here is the text with macrons:

Invitātae ferē omnēs avēs ad Aquilae nuptiās indignē ferēbant upupam cēterīs praeferrī, quia corōnā īnsignis esset et versicolōribus pennīs ornāta, cum semper inter stercora et sordēs solita esse volūtārī. Haec fābula stultitiam eōrum arguit, quī in hominibus honōrandīs, potius vestium nitōrem praestantiamque formae quam virtūtēs mōrēsque soleant attendere.



ACCENT MARKS. Here is the text with stress accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Invitátae fere omnes aves ad Áquilae núptias indígne ferébant úpupam céteris praeférri, quia coróna insígnis esset et versicolóribus pennis ornáta, cum semper inter stércora et sordes sólita esse volutári. Haec fábula stultítiam eórum árguit, qui in homínibus honorándis, pótius véstium nitórem praestantiámque formae quam virtútes morésque sóleant atténdere.



UNMARKED TEXT. Here is the unmarked text - after practicing with the marked text that you prefer, you should not have any trouble with the unmarked text. I've put in some line breaks to show the natural pauses in the story:

Invitatae fere omnes aves
ad Aquilae nuptias
indigne ferebant
upupam ceteris praeferri,
quia corona insignis esset
et versicoloribus pennis ornata,
cum
semper inter stercora et sordes
solita esse volutari.
Haec fabula
stultitiam eorum arguit,
qui in hominibus honorandis,
potius vestium nitorem
praestantiamque formae
quam virtutes moresque
soleant attendere.




IMAGE. Here is an illustration for the story (image source) showing a hoopoe:


Anus ad Amphoram (Phaedrus)

SOURCE: For a complete edition of Phaedrus with macrons, see the edition by J.H. Drake at GoogleBooks. This is fable 3.1 in Phaedrus. For parallel versions, see Perry 493.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons in verse form, or macrons in prose order, or accent marks in prose order, or focusing on the iambic meter. You will find materials for all of these options below. :-)


VERSE MACRONS. Here is the verse text with macrons:

Anus iacēre vīdit ēpōtam amphoram,
adhūc Falernā faece ē testā nōbilī
odōrem quae iōcundum lātē spargeret.
Hunc postquam tōtīs avida trāxit nāribus:
"Ō suāvis anima, quāle in tē dīcam bonum
antehāc fuisse, tālēs cum sint reliquiae!"
Hōc quō pertineat dīcet quī mē nōverit.



PROSE MACRONS. Here is the same text with macrons written out in prose word order:

Anus vīdit amphoram ēpōtam iacēre, quae, Falernā faece, adhūc odōrem iōcundum ē testā nōbilī lātē spargeret. Avida nunc, postquam nāribus tōtīs trāxit, inquit: "Ō suāvis anima, quāle bonum in tē antehāc fuisse dīcam, cum tālēs reliquiae sint!" Dīcet quī mē nōverit quō hōc pertineat.


STRESS (ACCENT) MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Anus vidit ámphoram epótam iacére, quae, Falérna faece, adhuc odórem iocúndum e testa nóbili late spárgeret. Ávida nunc, postquam náribus totis traxit, inquit: "O suavis ánima, quale bonum in te ántehac fuísse dicam, cum tales relíquiae sint!" Dicet qui me nóverit quo hoc pertíneat.


IAMBIC METER. Here is the verse text with some color coding to assist in the iambic meter. The disyllabic elements (iambs/spondees) are not marked, but the trisyllabic elements are color-coded: dactyls are red, anapests are purple, and tribrachs are green (as is any proceleusmaticus, although that is a rare creature):

Anus· iacē·re vī·dit ē·pōt~ am·phoram,
adhūc· Faler
·nā fae·c~ ē tes·tā nō·bilī
odō·rem quae· iōcun·dum lā·tē spar·geret.
Hunc post·quam tō·tīs avi·da trāx·it nā·ribus:
"Ō suā·vis ani·ma, quā·l~ in tē· dīcam· bonum
ant~hāc· fuis·se, tā·lēs cum· sint reli·quiae!"
Hōc quō· pertine·at dī·cet quī· mē nō·verit.



IMAGE. Here is an illustration for the story (image source) from Joseph Jacobs' edition of the fables:

What follows is an unmarked version of the prose rendering to faciliate word searches:

Anus vidit amphoram epotam iacere, quae, Falerna faece, adhuc odorem iocundum e testa nobili late spargeret. Avida nunc, postquam naribus totis traxit, inquit: "O suavis anima, quale bonum in te antehac fuisse dicam, cum tales reliquiae sint!" Dicet qui me noverit quo hoc pertineat.

Feles Senior et Mus Parvulus (Porta Latina)

SOURCE: The text is taken from the Latin textbook Porta Latina: Fables of La Fontaine by Frank Gardner Moore, available at GoogleBooks. You can consult the textbook for vocabulary and also for notes on each fable. In LaFontaine, the fable is 12.5, Le vieux Chat et la jeune Souris. There are lots of Aesop's fables about cats and mice, but I'm not sure about the source for this one - does anyone recognize it? If so, please leave a comment!

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons or accent marks - and read the text out loud until you feel comfortable and confident. Then, try reading the unmarked text at the bottom. It should be easy for you after practicing with the marked texts. :-)


MACRONS. Here is the text with macrons:

Mūs quīdam adulēscēns imperītusque fēlem iam seniōrem flectere cōnābātur, clēmentiam tālī ratiōne petendō: "Patere" inquit "mē vīvere. Tantulus tamque parcus, num huic familiae nocēre potuerim? Dominō vel uxōrī eius cēterīsve num crēdis famem mē umquam adferre posse? Ūnō frūmentī grānō vīvere, ūnā nuce pinguis fīerī soleō. Nunc sānē macer sum. Quod sī paulisper exspectāveris, catulīs tuīs hoc prandium servābis." Mūrī captō sīc loquentī ita respondit fēlēs: "Errās" inquit; "mēcumne tālēs habentur sermōnēs? Surdīs melius persuādeās. Fēlem et hāc quidem aetāte veniam dare! Istud accidit numquam. Proinde ad īnferōs dēscende! Morere, atque quam prīmum abītō, ut apud Parcās ōrātiōnem habeās! Meīs cibī satis superque erit." Neque verba tantum erant. Haec fābula docet et iuvenēs omnia crēdere sē exōrāre posse, et haud misericordēs esse senēs.



ACCENT MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Mus quidam aduléscens imperitúsque felem iam seniórem fléctere conabátur, cleméntiam tali ratióne peténdo: "Pátere" inquit "me vívere. Tántulus tamque parcus, num huic famíliae nocére potúerim? Dómino vel uxóri eius ceterísve num credis famem me umquam adférre posse? Uno fruménti grano vívere, una nuce pinguis fíeri sóleo. Nunc sane macer sum. Quod si paulísper exspectáveris, cátulis tuis hoc prándium servábis." Muri capto sic loquénti ita respóndit feles: "Erras" inquit; "mecúmne tales habéntur sermónes? Surdis melius persuádeas. Felem et hac quidem aetáte véniam dare! Istud áccidit numquam. Proínde ad ínferos descénde! Mórere, atque quam primum abíto, ut apud Parcas oratiónem hábeas! Meis cibi satis supérque erit." Neque verba tantum erant. Haec fábula docet et iúvenes ómnia crédere se exoráre posse, et haud misericórdes esse senes.


UNMARKED TEXT. Here is the unmarked text - after practicing with the marked text that you prefer, you should not have any trouble with the unmarked text; I've inserted spaces between the segments to make it easier to follow:

Mus quidam
adulescens imperitusque
felem iam seniorem
flectere conabatur,
clementiam tali ratione petendo:
"Patere" inquit "me vivere.
Tantulus tamque parcus,
num huic familiae nocere potuerim?
Domino vel uxori eius ceterisve
num credis
famem me umquam adferre posse?
Uno frumenti grano vivere,
una nuce pinguis fieri soleo.
Nunc sane macer sum.
Quod si paulisper exspectaveris,
catulis tuis hoc prandium servabis."
Muri capto sic loquenti
ita respondit feles:
"Erras" inquit;
"mecumne tales habentur sermones?
Surdis melius persuadeas.
Felem
et hac quidem aetate
veniam dare!
Istud accidit numquam.
Proinde ad inferos descende!
Morere,
atque quam primum abito,
ut apud Parcas orationem habeas!
Meis cibi satis superque erit."
Neque verba tantum erant.
Haec fabula docet
et iuvenes
omnia credere se exorare posse,
et haud misericordes esse senes
.



IMAGE. Here is the illustration of the fable by Aractingy:

Monday, February 1, 2010

Carduelis et Puer (Abstemius)

SOURCE: This fable comes from the first Hecatomythium ("100 Fables") of Laurentius Abstemius (Lorenzo Bevilaqua), a fifteenth-century Italian scholar. Of all the neo-Latin fable collections, Abstemius's was the most popular, and his stories are frequently anthologized in the 16th-, 17th- and 18th-century collections of Aesop's fables in Latin. Here is a 1499 edition of the book online. This is fable 43 in the collection.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons or accent marks - and read the text out loud until you feel comfortable and confident. Then, try reading the unmarked text at the bottom. It should be easy for you after practicing with the marked texts. :-)


MACRONS. Here is the text with macrons:

Carduēlis avis interrogāta ā puerō, ā quō in dēliciīs habita, et suāvibus et largīs cibīs nūtrīta fuerat, cūr caveā ēgressa ingredī nollet: "Ut meō (inquit) mē arbītrātū, nōn tuō, pascere possim." Haec fābula indicat vītae lībertātem cunctīs dēliciīs antepōnendam.



ACCENT MARKS. Here is the text with stress accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Carduélis avis interrogáta a púero, a quo in delíciis hábita, et suávibus et largis cibis nutríta fúerat, cur cávea egréssa íngredi nollet: "Ut meo (inquit) me arbitrátu, non tuo, páscere possim." Haec fábula índicat vitae libertátem cunctis delíciis anteponéndam.



UNMARKED TEXT. Here is the unmarked text - after practicing with the marked text that you prefer, you should not have any trouble with the unmarked text. I've put in some line breaks to show the natural pauses in the story:

Carduelis avis
interrogata a puero,
a quo in deliciis habita,
et suavibus et largis cibis
nutrita fuerat,
cur cavea egressa
ingredi nollet:
"Ut meo (inquit) me arbitratu,
non tuo,
pascere possim."
Haec fabula indicat
vitae libertatem
cunctis deliciis anteponendam.




IMAGE. Here is an illustration for the story (image source), showing a Carduelis carduelis bird:


Anus Diligens Iuvenem, Item Puella (Phaedrus)

SOURCE: For a complete edition of Phaedrus with macrons, see the edition by J.H. Drake at GoogleBooks. This is fable 2.2 in Phaedrus. For parallel versions, see Perry 31.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons in verse form, or macrons in prose order, or accent marks in prose order, or focusing on the iambic meter. You will find materials for all of these options below. :-)


VERSE MACRONS. Here is the verse text with macrons:

Ā fēminīs utcumque spoliārī virōs,
ament, amentur, nempe exemplīs discimus.
Aetātis mediae quendam mulier nōn rudis
tenēbat, annōs cēlāns ēlegantiā,
animōsque ēiusdem pulchra iuvenis cēperat.
Ambae, vidērī dum volunt illī parēs,
capillōs hominī legere coepēre invicem.
Quī sē putāret fingī cūrā mulierum
calvus repente factus est; nam funditus
cānōs puella, nigrōs anus ēvellerat.



PROSE MACRONS. Here is the same text with macrons written out in prose word order:

Nempe exemplīs discimus virōs spoliārī ā fēminīs, utcumque ament, amentur. Mulier nōn rudis, quendam aetātis mediae tenēbat, ēlegantiā annōs cēlāns, et iuvenis pulchra animōs ēiusdem cēperat. Ambae, dum volunt illī parēs vidērī, hominī capillōs legere coepēre invicem, ut putāret sē mulierum cūrā fingī. Quī putāret mulierum cūrā sē fingī, repente calvus factus est; nam puella cānōs funditus ēvellerat, anus nigrōs.


STRESS (ACCENT) MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Nempe exémplis díscimus viros spoliári a féminis, utcúmque ament, améntur. Múlier non rudis, quendam aetátis médiae tenébat, elegántia annos celans, et iúvenis pulchra ánimos eiúsdem céperat. Ambae, dum volunt illi pares vidéri, hómini capíllos légere coepére ínvicem, ut putáret se mulíerum cura fingi. Qui putáret mulíerum cura se fingi, repénte calvus factus est; nam puélla canos fúnditus evéllerat, anus nigros.


IAMBIC METER. Here is the verse text with some color coding to assist in the iambic meter. The disyllabic elements (iambs/spondees) are not marked, but the trisyllabic elements are color-coded: dactyls are red, anapests are purple, and tribrachs are green (as is any proceleusmaticus, although that is a rare creature):

Ā fē·minīs· utcum·que spoli·ārī· virōs,
amen·t, amen·tur, nem·p~ exem·plīs dis·cimus.
Aetā·tis medi·ae quen·dam muli·er nōn· rudis
tenē·bat, an·nōs cē·lāns ē·legan·tiā,
animōs·qu~ ēius·dem pul·chra iuve·nis cē·perat.
Ambae,· vidē·rī dum· volunt· illī· parēs,
capil
·lōs homi·nī lege·re coe·pēr~ in·vicem.
Quī sē· putā·ret fin·gī cū·rā muli·erum
calvus· repen
·te fac·tus est;· nam fun·ditus
cānōs· puel·la, nig·rōs anus· ēvel·lerat.



IMAGE. Here is an illustration for the story (image source).


What follows is an unmarked version of the prose rendering to faciliate word searches:
Nempe exemplis discimus viros spoliari a feminis, utcumque ament, amentur. Mulier non rudis, quendam aetatis mediae tenebat, elegantia annos celans, et iuvenis pulchra animos eiusdem ceperat. Ambae, dum volunt illi pares videri, homini capillos legere coepere invicem, ut putaret se mulierum cura fingi. calvus repente factus est; nam funditus canos puella, nigros anus evellerat. Qui putaret mulierum cura se fingi, repente calvus factus est; nam puella canos funditus evellerat, anus nigros.

Corvus et Scorpion: Iusta ultio (Alciato)

SOURCE: The emblems of Alciato, with a convenient bilingual presentation online at Memorial University, and a marvelous collection of illustrated editions at Glasgow. This is emblem 173 in the collection. Compare a similar story about a kite who snatched up a snake and perished in Perry 128.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons in verse form, or macrons in prose order, or accent marks in prose order, or focusing on the meter. You will find materials for all of these options below. :-)


VERSE MACRONS. Here is the verse text with macrons:

Raptābat volucrēs captum pede corvus in aurās
Scorpion, audācī praemia parta gulae.
Ast ille infūsō sēnsim per membra venēnō,
Raptōrem in Stygiās compulit ultor aquās.
Ō rīsū rēs dīgna: aliīs quī fāta parābat,
Ipse perit, propriīs succubuitque dolīs.


PROSE MACRONS. Here is the same text with macrons written out in prose word order:

Corvus scorpion, pede captum, raptābat in aurās volucrēs, praemia parta gulae audācī. Ast ultor ille raptōrem compulit in aquās Stygiās, venēnō infūsō sēnsim per membra. Ō rēs rīsū dīgna: quī fāta aliīs parābat, ipse perit, et propriīs dolīs succubuit.


STRESS (ACCENT) MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Corvus scórpion, pede captum, raptábat in auras vólucres, praémia parta gulae audáci. Ast ultor ille raptórem cómpulit in aquas Stýgias, venéno infúso sensim per membra. O res risu digna: qui fata áliis parábat, ipse perit, et própriis dolis succúbuit.


ELEGIAC COUPLET METER. Below I have used an interpunct dot · to indicate the metrical elements in each line, and a double line || to indicate the hemistichs of the pentameter line.

Raptāb·at volu·crēs cap·tum pede· corvus in· aurās
Scorpion,· audā·cī || praemia· parta gu·lae.
Ast il·l~ infū·sō sēn·sim per· membra ve·nēnō,
Raptōr~· in Stygi·ās || compulit· ultor a·quās.
Ō rī·sū rēs· dīgn~: ali·īs quī· fāta pa·rābat,
Ipse pe·rit, propri·īs || succubu·itque do·līs.


IMAGE. Here's an illustration for the fable (image source) from a 1621 edition of the emblems:


Here is another illustration from the Medici Aesop, which is online at the New York Public Library website.



What follows is an unmarked version of the prose rendering to faciliate word searches: Corvus scorpion, pede captum, raptabat in auras volucres, praemia parta gulae audaci. Ast ultor ille raptorem compulit in aquas Stygias, veneno infuso sensim per membra. O res risu digna: qui fata aliis parabat, ipse perit, et propriis dolis succubuit.

Sutor et Argentarius (Porta Latina)

SOURCE: The text is taken from the Latin textbook Porta Latina: Fables of La Fontaine by Frank Gardner Moore, available at GoogleBooks. You can consult the textbook for vocabulary and also for notes on each fable. In LaFontaine, the fable is 8.2, Le Savetier et le Financier, and the story seems to be based on Horace Epistles, 1.7, and the story of Volteius Mena.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons or accent marks - and read the text out loud until you feel comfortable and confident. Then, try reading the unmarked text at the bottom. It should be easy for you after practicing with the marked texts. :-)


MACRONS. Here is the text with macrons:

Sūtor quīdam ab oriente sōle ad occidentem cotīdiē cantābat, ut rēs mirābilis omnibus vidērētur quī eum vel vīderant vel audīverant. Mirā sānē arte canēbat, magis contentus quam quīlibet ē septem illīs sapientibus. Vīcīnus contrā eius, argentārius bene nummātus, haud multum canēbat, minus dormiēbat. Quem, sī quandō prīmā dēmum lūce dormitāverat, sūtor cantandō excitābat. Inde querēbātur ille, quod, sīcut cētera, nōn ita somnum quoque dī prūdentēs in forō vēnīre iussissent, ut vulgō cibum pōtiōnemve emere solērent. Cantōrem tum in aedēs suās amplissimās allātum ita interrogāvit: "Dīc mihi" inquit "mī vetule, quantum argentī quotannīs merēris?" "Quotannīs autem, domine? Ita mē dī ament, haud istō modō ratiōnem inīre soleō, ut diēī diem addam. Mihi quidem satis est, ad fīnem annī sī quā adhūc supersum. Pānem suum quisque adfert diēs." Ita respondit quasi dērīdēns sūtor. "Estō" inquit alter, "sed quid diē quōque merēris?" "Modo plūs, modo minus. Pessima autem rēs est illa (et aliter sānē satis esset mercēs mea), quod annīs singulīs insunt tot diēs, quibus cessāre iubeāmur. Profectō nimis crēbrī diēs fēstī, quōrum alter nocet alterī, nōs perdunt. Et sacerdōs nōbīs dīvī cuiusdam novī semper sacra anniversāria dēnūntiat." Tum argentārius, alterīus īnscientiam rīdēns, "Rēgem" inquit "hodiē tē facere cupiō; accipe nummōs centum, quōs ad ūsūs necessāriōs servēs." Ille autem omne argentum sē vidēre ratus quod hīs centum annīs hominēs ē terrā effōdissent, domum redit; nummōs sub casā condit, et laetitiam quidem suam cum illīs. Nūlla enim iam carmina; perdita etiam vōx, simul atque id nactus est, quod omnia mala sēcum adferret. Nūllus inde somnus, nihil nisi cūrae, et, visō forte hospite, suspiciōnēs metūsque inānēs. Per tōtum diem quasi excubābat; noctū, sī quid strepitūs fēcerat fēlēs, nē haec argentum abriperet metuēbat. Tandem aliquandō ad vīcīnum, quem nōn iam, ut ōlim, māne excitābat, accurrit; "Redde" inquit "mihi cantum ac somnum; at istōs centum nummōs, ēn, recipe sōdēs."



ACCENT MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Sutor quidam ab oriénte sole ad occidéntem cotídie cantábat, ut res mirábilis ómnibus viderétur qui eum vel víderant vel audíverant. Mira sane arte canébat, magis conténtus quam quílibet e septem illis sapiéntibus. Vicínus contra eius, argentárius bene nummátus, haud multum canébat, minus dormiébat. Quem, si quando prima demum luce dormitáverat, sutor cantándo excitábat. Inde querebátur ille, quod, sicut cétera, non ita somnum quoque di prudéntes in foro veníre iussíssent, ut vulgo cibum potionémve émere solérent. Cantórem tum in aedes suas amplíssimas allátum ita interrogávit: "Dic mihi" inquit "mi vétule, quantum argénti quotánnis meréris?" "Quotánnis autem, dómine? Ita me di ament, haud isto modo ratiónem iníre sóleo, ut diéi diem addam. Mihi quidem satis est, ad finem anni si qua adhuc supérsum. Panem suum quisque adfert dies." Ita respóndit quasi derídens sutor. "Esto" inquit alter, "sed quid die quoque meréris?" "Modo plus, modo minus. Péssima autem res est illa (et áliter sane satis esset merces mea), quod annis síngulis insunt tot dies, quibus cessáre iubeámur. Profécto nimis crebri dies festi, quorum alter nocet álteri, nos perdunt. Et sacérdos nobis divi cuiúsdam novi semper sacra anniversária denúntiat." Tum argentárius, alteríus insciéntiam ridens, "Regem" inquit "hódie te fácere cúpio; áccipe nummos centum, quos ad usus necessários serves." Ille autem omne argéntum se vidére ratus quod his centum annis hómines e terra effodíssent, domum redit; nummos sub casa condit, et laetítiam quidem suam cum illis. Nulla enim iam cármina; pérdita étiam vox, simul atque id nactus est, quod ómnia mala secum adférret. Nullus inde somnus, nihil nisi curae, et, viso forte hóspite, suspiciónes metúsque inánes. Per totum diem quasi excubábat; noctu, si quid strépitus fécerat feles, ne haec argéntum abríperet metuébat. Tandem aliquándo ad vicínum, quem non iam, ut olim, mane excitábat, accúrrit; "Redde" inquit "mihi cantum ac somnum; at istos centum nummos, en, récipe sodes."



UNMARKED TEXT. Here is the unmarked text - after practicing with the marked text that you prefer, you should not have any trouble with the unmarked text; I've inserted spaces between the segments to make it easier to follow:

Sutor quidam
ab oriente sole ad occidentem
cotidie cantabat,
ut res mirabilis omnibus videretur
qui eum vel viderant vel audiverant.
Mira sane arte canebat,
magis contentus
quam quilibet
e septem illis sapientibus.
Vicinus contra eius,
argentarius bene nummatus,
haud multum canebat,
minus dormiebat.
Quem,
si quando
prima demum luce dormitaverat,
sutor cantando excitabat.
Inde querebatur ille,
quod, sicut cetera,
non ita somnum quoque
di prudentes
in foro venire iussissent,
ut vulgo
cibum potionemve emere solerent.
Cantorem tum
in aedes suas amplissimas allatum
ita interrogavit:
"Dic mihi" inquit "mi vetule,
quantum argenti
quotannis mereris?"
"Quotannis autem, domine?
Ita me di ament,
haud isto modo
rationem inire soleo,
ut diei diem addam.
Mihi quidem satis est,
ad finem anni
si qua adhuc supersum.
Panem suum
quisque adfert dies."
Ita respondit
quasi deridens sutor.
"Esto" inquit alter,
"sed quid die quoque mereris?"
"Modo plus, modo minus.
Pessima autem res est illa
(et aliter sane satis esset
merces mea),
quod annis singulis insunt
tot dies,
quibus cessare iubeamur.
Profecto
nimis crebri dies festi,
quorum alter nocet alteri,
nos perdunt.
Et sacerdos nobis
divi cuiusdam novi
semper sacra anniversaria denuntiat."
Tum argentarius,
alterius inscientiam ridens,
"Regem" inquit "hodie te facere cupio;
accipe nummos centum,
quos ad usus necessarios serves."
Ille autem
omne argentum se videre ratus
quod
his centum annis
homines e terra effodissent,
domum redit;
nummos sub casa condit,
et laetitiam quidem suam
cum illis.
Nulla enim iam carmina;
perdita etiam vox,
simul atque id
nactus est,
quod omnia mala secum adferret.
Nullus inde somnus,
nihil nisi curae,
et, viso forte hospite,
suspiciones metusque inanes.
Per totum diem quasi excubabat;
noctu, si quid strepitus fecerat feles,
ne haec argentum abriperet
metuebat.
Tandem aliquando ad vicinum,
quem non iam, ut olim, mane excitabat,
accurrit;
"Redde" inquit "mihi
cantum ac somnum;
at istos centum nummos,
en, recipe sodes."



IMAGE. Here is the illustration of the fable by Aractingy:

Haedus et Lupus (Trinity)

SOURCE: This poem was composed by the anonymous "Trinity Master" who published a lovely little book in 1852 setting Latin fables in prose side-by-side with his verse compositions; read the book at Google Books. This is poem 28 in the collection. For more versions, see Perry 572.

READ OUT LOUD. Choose which marked text you prefer to practice with - macrons in verse form, or macrons in prose order, or accent marks in prose order, or focusing on the meter. You will find materials for all of these options below. :-)


VERSE MACRONS. Here is the verse text with macrons:

Est monitīs semper reverentia danda parentis:
Cōnsilium, iuvenēs, mente tenēte senum.
Iamque erat orta diēs, Haedum cum clausit in aulā
Capra; fruī nemoris frondibus ipsa parat.
Discessū sobolem monuit tamen anxia māter,
"Panda forēs nullī, dōnec ego ipsa vocō."
Haec Lupus audierat; mox pulsat et imperat Haedō,
Vōce Capram simulāns; "Heus, bone, solve serās."
"Ianua clausa," refert per rīmās ille, "manēbit:
Vōce vocor Caprae prōspiciōque Lupum."


PROSE MACRONS. Here is the same text with macrons written out in prose word order:

Reverentia semper danda est parentis monitīs; iuvenēs, mente senum cōnsilium tenēte. Iam diēs orta erat, cum Capra in aulā Haedum clausit; ipsa parat nemoris frondibus fruī. Māter tamen discessū anxia sobolem monuit, "Nullī forēs panda, dōnec ego ipsa vocō." Lupus haec audierat; mox pulsat et imperat Haedō, Capram vōce simulāns; "Heus, bone, serās solve." Ille per rīmās refert "Ianua clausa manēbit: Caprae vōce vocor et Lupum prōspiciō."


STRESS (ACCENT) MARKS. Here is the prose text with accents, plus some color-coding for the words of three or more syllables (blue: penultimate stress; red: antepenultimate stress):

Reveréntia semper danda est paréntis mónitis; iúvenes, mente senum consílium tenéte. Iam dies orta erat, cum Capra in aula Haedum clausit; ipsa parat némoris fróndibus frui. Mater tamen discéssu ánxia sóbolem mónuit, "Nulli fores panda, donec ego ipsa voco." Lupus haec audíerat; mox pulsat et ímperat Haedo, Capram voce símulans; "Heus, bone, seras solve." Ille per rimas refert "Iánua clausa manébit: Caprae voce vocor et Lupum prospício."


ELEGIAC COUPLET METER. Below I have used an interpunct dot · to indicate the metrical elements in each line, and a double line || to indicate the hemistichs of the pentameter line.

Est moni·tīs sem·per reve·rentia· danda pa·rentis:
Cōnsili·um, iuve·nēs, || mente te·nēte se·num.
Iamqu~ era·t orta di·ēs, Hae·dum cum· clausit i·n aulā
Capra; fru·ī nemo·ris || frondibus· ipsa pa·rat.
Disces·sū sobo·lem monu·it tamen· anxia· māter,
Panda fo·rēs nul·lī, || dōnec e·g~ ipsa vo·cō.
Haec Lupu·s audie·rat; mox· pulsat e·t imperat· Haedō,
Vōce Ca·pram simu·lāns; || Heus, bone,· solve se·rās.
Ianua· clausa, re·fert per· rīmā·s ille, ma·nēbit:
Vōce vo·cor Ca·prae || prōspici·ōque Lu·pum.


IMAGE. Here's an illustration for the fable (image source) from an early 16th-century edition of Aesop:


What follows is an unmarked version of the prose rendering to faciliate word searches: Reverentia semper danda est parentis monitis; iuvenes, mente senum consilium tenete. Iam dies orta erat, cum Capra in aula Haedum clausit; ipsa parat nemoris frondibus frui. Mater tamen discessu anxia sobolem monuit, "Nulli fores panda, donec ego ipsa voco." Lupus haec audierat; mox pulsat et imperat Haedo, Capram voce simulans; "Heus, bone, seras solve." Ille per rimas refert "Ianua clausa manebit: Caprae voce vocor et Lupum prospicio."